Wat je nog niet wist over: Motivatie

De vraag die we het vaakst krijgen over volhouden is hoe je gemotiveerd blijft. Het eerlijke antwoord is dat dat niet lukt, en dat het ook niet nodig is.

Hoe mensen die op niveau presteren met motivatie omgaan#

Neem de mensen die vaak als voorbeeld worden genoemd: topsporters, ondernemers, mensen die jarenlang op één ding hebben gebouwd. De aanname is dat zij elke ochtend opstaan met zin om ervoor te gaan.

Dat is niet zo. Iedereen heeft dagen dat het tegenzit, dagen waarop het liefst niets zou gebeuren, weken waarin het geheel weinig zin lijkt te hebben. Dat hoort erbij en het is geen teken dat je verkeerd bezig bent.

Het verschil zit niet in het gevoel maar in wat er op zo'n dag gebeurt. Waar de een wacht tot de zin terugkomt, gaat de ander die dag op de helft van de intensiteit door, en dat is genoeg, want de winst zit in de aaneenschakeling en niet in de losse training.

Waarom motivatie een slechte basis is#

Motivatie is een gevoel, en gevoelens fluctueren met je slaap, je werk, je hormonen en het weer. Iets bouwen op een fundament dat elke dag anders is, werkt niet. Er is ook geen truc, pil of ochtendroutine die dat gevoel betrouwbaar maakt.

Wat wel betrouwbaar is, is gedrag dat je zo vaak hebt gedaan dat het geen beslissing meer is. Denk aan hoe je je afdroogt na het douchen: daar denk je niet meer over na, want je hebt het duizenden keren gedaan. Dat is precies wat je met een trainingsroutine wil bereiken: dat de vraag "ga ik" op dinsdagavond niet meer wordt gesteld.

Vandaar onze stelling: motivatie is overschat. Routine en discipline doen het werk.

Hoe je zo'n routine bouwt#

Door een plan te maken dat je op je slechtste dag nog haalt, en dat vervolgens vaak te doen. Hoe vaker je iets doet, hoe minder het kost. Dat is de hele mechaniek, en het onaantrekkelijke ervan is dat er geen versnelling in zit.

Wat er wél helpt is de omvang goed kiezen. Een plan dat uitgaat van 4 trainingen per week terwijl je er 2 haalt, voelt elke week als falen. Een plan dat van 2 uitgaat en waarin je er soms 3 haalt, voelt elke week als winst. Dezelfde trainingen, een ander gevoel, en dat gevoel bepaalt of je er over een jaar nog staat. Meer daarover in hoe vaak moet je trainen.

Wat je doet op een mindere dag#

1. Herken dat het erbij hoort. Een dag zonder zin is geen terugval en geen bewijs dat het niet voor jou is.
2. Val terug op je routine. Niet op je ambitie. Doe de training die er staat, desnoods korter en lichter. Aanwezig zijn is de winst.
3. Kijk of er een oorzaak onder zit. Duurt de dip langer dan een paar dagen, zoek dan de reden in plaats van harder te duwen. Te weinig slaap, te veel stress of een plan dat te zwaar staat zijn de gebruikelijke verdachten, en die vragen om een aanpassing en niet om meer wilskracht.
4. Werk met vooraf bedachte reacties. Spreek met jezelf af: als situatie X zich voordoet, doe ik Y. "Als ik om 7 uur nog op werk zit, doe ik de korte variant van de training." Dat scheelt een beslissing op het moment dat je die het slechtst kunt nemen.
5. Wees voorzichtig met "wat als". Wat-als-scenario's zijn bedachte situaties, en je reageert erop alsof ze echt zijn. Dat kost energie zonder dat er iets is gebeurd.

Waarom dit onderdeel van coaching is#

Dit hoort net zo bij een traject als de oefeningen. De meeste mensen die vastlopen, lopen niet vast op het schema maar op de weken waarin het leven ertussen komt. Daar een plan voor hebben, is het verschil tussen een dip van 3 dagen en opnieuw beginnen in januari.

Wil je hier hulp bij, dan is dat precies waar we bij een kennismaking naar kijken: niet alleen wat je gaat doen, maar ook wat er gebeurt als het even niet lukt. Verder lezen: perfectionisme bij sport en training.